Maria Lichtmis
De jaarfeesten,  Lentefeesten

Maria Lichtmis en de terugkeer van het licht

Voor de één is Maria Lichtmis een katholieke feestdag, voor de ander een reinigingsdag ter ere van de 'oermoeder', waarop we het kaarsenlicht doven en met pannenkoeken het begin vieren van de langzaam weer lichter wordende aarde.

Na het lezen van dit artikel weet je alles wat je moet weten over dit feest. Nieuwsgierig? Lees verder!

Zuiveringsfeest

Hoewel Maria Lichtmis tegenwoordig vooral als een katholieke feestdag op 2 februari bekent staat, gaat de traditie van dit bijzondere lichtfeest veel verder terug. Het waren al de Kelten die rond deze tijd van het jaar de wedergeboorte van het licht vierden (tegenwoordig bekent als Imbolc). Het was een zuiveringsfeest ter ere van de overgang van de winter naar de lente; het begin van het nieuwe jaar.

Februari was voor eeuwen de laatste maand van het jaar, men zegt dat 'Februa' in het latijn zuivering betekent. Februari heet ook wel de sprokkelmaand, omdat de bomen hun laatste dorre takjes laten vallen voordat de eerste knoppen weer openbarsten. De aarde zuivert zichzelf en wij mensen maken ons ook klaar voor een nieuw zonnejaar. Het is de tijd van het vasten, diëten of sapkuren en we schrobben nog eens, met de bekende voorjaarspoets het hele huis schoon.

In februari laat de natuur in Nederland zich vaak pas van haar winterse kant zien. Het winterse wit doet dan ook graag denken aan een reine aarde en een ongeschreven blad, waar iets prachtig nieuws kan ontstaan.

Christelijke tradities

Presentatie van de heer

Het zijn heidense tradities waarbij Moeder Aarde of vruchtbaarheidsgodinnen zoals Brigid, Ceres, Freia en Demeter werden vereerd. Dat was een doorn in het oog van de kerk en daardoor werden al deze tradities verboden. Omdat het onmogelijk bleek de diepgewortelde heidense gewoontes geheel uit te wissen, legde de Paus 2 februari vast voor een eigen Christelijk reinigingsfeest en plaatste Maria op de plaats van de oermoeder.

Joodse jongetjes werden traditioneel kort na de geboorte naar de tempel gebracht, alwaar ze werden opgedragen aan God. Moeders brachten 40 dagen na de geboorte een reinigingsoffer. Op 2 februari herdenkt met het reinigingsoffer dat Maria bracht en de Presentatie van Jezus aan de Heer. Men viert dat Christus als 'het Licht voor alle volkeren straalt'.

De naam Maria Lichtmis verwijst naar de traditie om kaarsen te wijden en een kaarsenlicht-mis speciaal gewijd aan de oermoeder te houden. Daarbij is Maria Lichtmis dus ook een vrouwenfeest waar Maria als beeld van de moeder der moeders wordt gevierd.

Het einde van de kersttijd.

KaarsjesOngeveer 40 dagen voor kerst vierden we Sint Maarten. We staken in het laatste aardegewas onze lichtjes aan, de kaarsjes die ons innerlijke licht weerspiegelde en ons begeleide in de donkerste tijd van het jaar.
Nu ongeveer 40 dagen na kerst vieren we Maria Lichtmis. De kaarsjes kunnen weer uit, het licht kan terug naar de aarde, waar onder de grond de voorbereidingen worden getroffen voor een nieuwe cyclus in de natuur.

Kerst is voorbij, Maria en Jozef verdwijnen van de jaartafel.De kerstkleuren maken plaats voor het heldere blauw, Koning Winter en Moeder Aarde die onder de grond al hard aan het werk is de wortelkindjes wakker te maken. Nog één keer kijken we terug op de donkere maanden en zingen we nog van elk lichtfeest een lied.

Buiten wordt het langzaam lichter en wie goed kijkt ziet de prachtige februarihemel; een helder blauw dat alleen in deze tijd van het jaar zichtbaar is omdat de lucht nog vrij is van vliegende pollen en zaden.

Pannenkoeken

Pannenkoeken eten met Maria Lichtmis

Maria Lichtmis is de ideale gelegenheid pannenkoeken te eten! Het eten van ronde koeken uit meel, is als traditie overgewaaid uit Noord Europa. Men zegt dat de goudgele ronde koeken gemaakt uit de laatste restjes meel van het vorige oogstjaar, symbool staan voor de de aarde en de zon. Wie op 2 februari pannenkoeken eet vergroot de kans op een voorspoedig jaar.

Lichtmiskaarsjes

Om stil te staan bij het teruggeven van het kaarsenlicht aan de aarde, is het feestelijk om gedurende de kersttijd kaarsenstompjes te sparen of alle kaarsenrestjes samen te smelten. Het kaarsenvet kan je, met een lont, in doppen van walnoten gieten. Tijdens de vroege ochtend of het Maria Lichtmis ontbijt op 2 februari kan je de walnoot-boot-kaarsjes aansteken en op het water laten varen. We kijken naar de lichtende vlammetjes in het donker. Met het opkomen van de zon zie je dat het natuurlijke licht het kaarsenlicht doet verbleken en het symbolisch overbodig maakt.

Liefde en aandacht voor de aarde

Een andere mooie traditie is om het gesmolten kaarsenvet in kuiltjes in de aarde te gieten en kinderen met kleine belletjes rond te laten lopen om de natuur te wekken.

Door zo bewust je te verbinden met de natuur, geef je aandacht en bewustzijn aan onze aarde, die net als elk ander levend organisme liefde en zorg nodig heeft. Het is in onze levens, waar we niet meer zo dicht bij de natuur staan, goed om af en toe bewust stil te staan bij het leven dat onze lieve aarde ons biedt. Is het niet een wonder dat de natuur elk jaar opnieuw trouw, vanuit de stilte van de winter een nieuwe levenscyclus start?

Ik wens jullie een fijn lichtjes- en pannenkoekenfeest!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.