Jaarfeestenoverzicht

Jaartafel nieuwjaarHet hele jaar staat bol van de feesten. We kennen allemaal de grote feesten zoals Kerstmis en Pasen, maar er zijn ook meer onbekende feesten zoals Maria Lichtmis of Sint Jan.

Er zijn feesten die voortkomen uit oude tradities en gebruiken die door de eeuwen zijn doorgegeven, sommige feesten hebben een godsdienstige oorsprong en weer andere feesten zijn eigenlijk pas sinds korte tijd populair geworden. Veel feesten die wij tegenwoordig in Nederland vieren, zijn een potpourri geworden van tradities, gewoonten en gebruiken uit verschillende culturen en religies.

De feesten die in dit artikel aan bod komen, zijn de feesten die doorgaans op vrijscholen in Nederland gevierd worden. Klik je op de link achter het 'meer lezen', dan krijg je uitgebreide informatie over het jaarfeest met tradities en inspiratie.

Lees meer

Pasen en het nieuwe leven

Pasen en het nieuwe leven

Paaseitjes zoekenPasen is het feest van het nieuwe leven. Al eeuwen viert men het ontwaken van de natuur uit de winterslaap. Overal barsten de knoppen, bloemen bloeien, vogels bouwen hun nest en lammetjes huppelen in het veld; de lente is begonnen!

Pasen is natuurlijk ook het allerbelangrijkste feest in de Christelijke gemeenschap. Hoe dat allemaal zit, lees je hier!

Heidens Paasfeest

Als je je verdiept in de achtergronden van feesten en de tradities die wij nog hebben, dan valt op dat ook Pasen, net zoals bijna elk Christelijk feest, een gekerstend feest is. Het Paasfeest is namelijk van oorsprong een heidens lentefeest. Al die heidense feesten waren een doorn in het oog van de kerk. Uitroeien van de zo diep gewortelde gewoonten uit de natuurgodsdiensten ging niet, het vervangen van de cultus lukte wel.

Maar de oude tradities zijn gelukkig nooit helemaal verdwenen. De paasvuren, de paashaas en eieren verwijzen allemaal naar de oorsprong. Nog beter zie je die oorspong in de naam terug. Pasen verwijst naar het voor-Christelijke Pesach. Het Engelse Easter verwijst naar de Saksische godin Eastre, tot wie men offers bracht uit dank voor de bloeiende lente. Het Duitse Ostern verwijst naar de Germaanse godin Ostara en het Ostarafeest wat in deze zelfde tijd werd gevierd ter ere van de ontwakende natuur.

Christelijk Paasfeest

De oude heidense godenvereringen moesten plek maken voor het Christendom en zo ontstond de Paascyclus zoals we hem nu kennen:
Op de eerste zondag na de eerste lente vollemaan, is het Pasen. Net als rond Kerstmis, is ook bij Pasen een periode van meerdere weken belangrijk. Carnaval, Aswoensdag, de vastentijd, Palmpasen, Witte Donderdag, Goede Vrijdag, Stille Zaterdag, Pasen, Hemelvaart en Pinksteren vormen samen de Paastijd.

Palmpasen

Palm pasen op de vrijeschoolPalmpasen viert men een week voor Pasen. Het is een feest ter nagedachtenis van de intocht van Christus in Jeruzalem. Veel mensen hadden over de wonderen gehoord die Jezus had verricht en zij ontvingen hem in jubelstemming en legden palmtakken op de weg.

Tegenwoordig lopen er nog, als overblijfsel van de middeleeuwse Palmzondagprocessie, kinderen rond met versierde kruizen met een broodhaantje in de top. Het kruis is ter nagedachtenis aan de kruisiging van Christus. De haan in de top kraait voor een nieuw begin; het nieuwe leven.

Omdat de kerk een steeds minder belangrijke plek in de levens van ons mensen heeft, zie je steeds vaker naast het kruis, kinderen met een houten zonnerad lopen. De verbeelding van de nieuwe stand van de zon en het begin van de lente past ook beter in de belevingswereld van het jonge kind.

Stille week

Paaseitjes zoekenNa Palmpasen volgt de stille/goede week waarbij Christenen de gebeurtenissen voor de opstanding van Christus op Paaszondag herdenken: eerst de tempelreiniging, de twistgesprekken met de Schriftgeleerden, het laatste avondmaal op witte donderdag, op goede vrijdag de kruisiging en op stille zaterdag herdenkt men de helletocht en het sterven van Christus. Op zaterdag om 12 uur in de middag eindigt de vastentijd.

Pasen

Met Pasen viert men de opstanding van Jezus uit het graf en daarmee verbonden het nieuwe leven. Het verhaal gaat dat het lichaam van Jezus uit het graf was verdwenen. Zoals de volgelingen van Jezus zijn lichaam zochten, zoeken kinderen nog elk jaar naar de paaseitjes. Zoals Jezus stierf, maar toch uit de dood kon opstaan, zo verbeelden de eieren ook het ogenschijnlijk doodse, wat in zich de kern van het nieuwe leven draagt.

Het weekend rondom Pasen is een feestelijk weekend. De meeste mensen hebben vrij en genieten van de eerste dagen mooi weer. Men heeft niet vaak meer de verbinding met de geschiedkundige herinneringen. Traditiegetrouw komt de familie weer samen voor een Paasontbijt of Paasbrunch. Misschien is men nog in de kerk geweest en daarop volgt dan een lentewandeling. Dat op 2e Paasdag de woonboulevards uitpuilen zullen we maar wijten aan de behoefte ook het huis nieuw leven in te blazen 😉

Pesach

Het paasfeest valt samen met het Joodse Pesach. Met Pesach vieren de Joden de bevrijding van de Joodse slaven uit Egypte onder leiding van Mozes. Omdat de vluchtelingen snel weg moesten, konden ze alleen ongerezen brood meenemen op hun vlucht. Dat waren de Matzes, die wij nu ook met onze paasmaaltijd eten.

Symbolen en tradities

Paaseieren zoekenEieren zijn belangrijk met Pasen. De Paus Gregorius de Grote verbood naast vlees ook eieren in de vastentijd. Gekookte eieren kon men lang bewaren en werden dus met Pasen een begeerlijke lekkernij. Omdat eieren ook een vruchtbaarheidssymbool zijn, werd het eveneens een symbool voor de verrijzenis van Jezus.

Traditiegetrouw verstopt de haas de eieren. De haas is hierbij het symbool van de vruchtbaarheid en een ‘hoger ik’. De haas is namelijk zeer onzelfzuchtig, want wordt een haas achtervolgd, dan zal een andere haas de plek van de uitgeputte haas innemen.

Jaartafelinspiratie

Jaartafel voor de herfstZet jij met kerst een kerstboom neer om een gezellige kerstsfeer in huis te halen? Hou jij van een mooi gedekte paastafel met paastakken? Wij wel! We doen dat alleen niet uitzonderlijk met kerst of pasen. Wij hebben een klein plekje in huis waar het altijd feest is, namelijk op de jaartafel. Meer uitleg nodig?

Lees hier alles wat je over een jaartafel moet weten, inclusief een lijst met tips per maand!

Lees meer

Sint Jan

Sint Jan, Sint Jan, Sint Jan die komt er anDe Sint Janstijd is begonnen en op de vrijescholen is dat deze week gevierd!
Het is een zomers feest waarop wij versiert met een bloemenkrans en vrolijke kleren aan naar school gaan. Daar wordt gezongen, we spelen spelletje en er wordt om een vuur gedanst. Als afsluiting mag iedereen die dat durft over het vuur springen.

Maar wat is het Sint Jan eigenlijk?

Lees meer

Sint Maarten

Ik loop hier met mijn lantaren

Vandaag vieren we Sint Maarten; de feestdag met als motief goedheid, de offerbereidheid en deemoed.
Sint Maarten is het eerste lichtfeest van de donkere tijd in het jaar. Vanaf nu mogen de kaarsjes aan 🕯

Wij hebben mooie lantaarns gemaak, waar we komende week mee door het bos mogen lopen. We eten vanavond in het donker met het kaarslicht van onze lantaarns. We hebben Sint Maartens broodmaandjes gebakken die we straks met elkaar delen en ik vertel vanavond voor het slapengaan een verhaal over offerbereidheid en het zorgen voor anderen.

Maar wie was Sint Maarten en waarom is dit feest het vieren waard?

Lees meer

Sinterklaas

Sinterklaas zweeft door de luchtDe stilte van ons kleine Sint Maartenslampionnetje is naar de achtergrond verdwenen. Nu klopt het hart vol verwachting voor de komst van de Goed Heiligman en zijn Pieten! Een prachtig feest met als motief het geven, nemen en het jezelf in de spiegel durven te bekijken. Een feest vol vreugde, verwondering en geheimzinnigheid.

Maar wie was Sint Nicolaas en wie is zijn trouwe metgezel?

Lees meer